Scott Bessent chỉ trích Trung Quốc là nguyên nhân chính gây ra sự "hỗn loạn" trên thị trường vàng

Tuần qua, thị trường tài chính toàn cầu chứng kiến hai kịch bản trái ngược rõ rệt. Trong khi thị trường vàng lao dốc với mức giảm 9% - đợt sụt giảm mạnh nhất kể từ năm 2013, thì chứng khoán Mỹ lại bùng nổ, đưa chỉ số Dow Jones lần đầu tiên chinh phục mốc 50.000 điểm.

Theo lời Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, hai hiện tượng này không hoàn toàn tách biệt. Ông trực tiếp quy kết sự sụp đổ của vàng cho các hoạt động “hỗn loạn” (unruly) của giới giao dịch Trung Quốc, đồng thời coi mức kỷ lục của Dow Jones là minh chứng cho một chu kỳ tăng trưởng mới của kinh tế Mỹ.

Thị trường vàng vừa trải qua một tuần biến động dữ dội. Giá vàng giảm mạnh 9% chỉ trong một tuần, mức sụt giảm đáng kể nhất trong hơn một thập kỷ qua, sau khi các nhà chức trách Trung Quốc quyết định áp dụng các yêu cầu ký quỹ (margin) nghiêm ngặt hơn đối với giao dịch vàng có đòn bẩy.

Biện pháp điều chỉnh quy định này đã kích hoạt một đợt bán tháo rộng rãi, khiến giá vàng giảm từ đỉnh cao gần 5.091 USD mỗi ounce troy và gây ra dòng vốn rút ra ồ ạt, đặc biệt từ các quỹ ETF vàng tại Trung Quốc với lượng rút vốn lên tới 980 triệu nhân dân tệ.

Khi được hỏi về sự biến động này trên chương trình Fox News, Bộ trưởng Scott Bessent đã mô tả diễn biến thị trường vàng là một “cú bùng nổ đầu cơ cổ điển” (classical, speculative blowoff). Ông nhấn mạnh: “Vấn đề di chuyển của vàng — mọi thứ đã trở nên hơi hỗn loạn ở Trung Quốc. Họ đang phải siết chặt các yêu cầu ký quỹ”.

Nhận định của Bessent đặt ra ánh sáng về sức ảnh hưởng ngày càng lớn của thị trường tài chính Trung Quốc lên các mặt hàng toàn cầu như vàng, và cách các biện pháp quản lý nội địa có thể tạo ra những cơn địa chấn trên quy mô quốc tế.

Trái ngược với sự hỗn loạn trên thị trường vàng, Phố Wall lại bùng nổ trong một ngày lịch sử. Vào ngày 6/2/2026, chỉ số Dow Jones Industrial Average tăng vọt 1.207 điểm (tương đương 2.47%), chính thức vượt qua và đóng cửa ở mốc 50.115,67 điểm.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử 129 năm của mình, chỉ số biểu tượng này chạm tới cột mốc 50.000 điểm, phản ánh sự lạc quan mạnh mẽ của nhà đầu tư về sức khỏe nền kinh tế Mỹ và triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp.

Bộ trưởng Bessent đã nhanh chóng dẫn dắt thành tích này làm bằng chứng cho một thông điệp chính trị quan trọng. Với cuộc bầu cử giữa kỳ (midterm elections) đang đến gần vào tháng 11, ông tuyên bố kỷ lục của Dow Jones là minh chứng cho thấy nền kinh tế Mỹ đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng đi lên, thứ sẽ mang lại lợi ích cho người dân Mỹ bình thường.

Sự phục hồi mạnh mẽ này đến sau một tuần giao dịu dịch đầy biến động, nơi các cổ phiếu công nghệ bị bán tháo do lo ngại về tác động của trí tuệ nhân tân (AI). Các cổ phiếu như Nvidia và Broadcom đã phục hồi ấn tượng, trong khi Caterpillar và Goldman Sachs dẫn dắt đà tăng của nhóm cổ phiếu công nghiệp và tài chính, hai yếu tố then chốt đẩy Dow Jones vượt đỉnh.

Bối cảnh của tất cả những biến động thị trường này không thể tách rời khỏi chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và những bất ổn xung quanh nó. Tại cuộc họp chính sách đầu tiên của năm 2026 vào ngày 28/1, Fed đã quyết định giữ nguyên lãi suất trong khoảng mục tiêu 3.5% - 3.75%, chấm dứt chuỗi ba lần cắt giảm lãi suất liên tiếp trước đó.

Bộ trưởng Bessent bày tỏ quan điểm rằng ông kỳ vọng Fed sẽ hành động một cách thận trọng trong bất kỳ nỗ lực nào nhằm thu hẹp bảng cân đối kế toán (balance sheet) khổng lồ của mình. “Tôi không nghĩ rằng họ sẽ làm bất cứ điều gì một cách nhanh chóng... Tôi cho rằng họ có lẽ sẽ ngồi lại, mất ít nhất một năm để quyết định những gì họ muốn làm”.

Áp lực lên Fed càng gia tăng với việc Tổng thống Donald Trump đề cử cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh cho vị trí Chủ tịch, thay thế ông Jerome Powell khi nhiệm kỳ của ông này kết thúc vào tháng 5. Bessent mô tả Warsh là người “sẽ rất độc lập, nhưng ý thức được rằng Fed phải chịu trách nhiệm trước người dân Mỹ”.

Những diễn biến thị trường tuần qua không chỉ là câu chuyện về giá cả và chỉ số. Chúng phản ánh những dòng chảy địa chính trị và cuộc cạnh tranh chiến lược sâu sắc hơn giữa Mỹ và Trung Quốc.

Trong một phiên điều trần trước Thượng viện Mỹ, Bộ trưởng Bessent từng cảnh báo rằng Bắc Kinh có thể đang âm thầm xây dựng một trật tự tài chính mới nhằm thách thức sự thống trị của đồng USD. Ông đặc biệt đề cập đến những tin đồn về việc Trung Quốc phát triển các tài sản số được bảo chứng bằng vàng thay vì Nhân dân tệ, coi đây có thể là bước đi để xây dựng một hệ thống tài chính thay thế.

Trong khi đó, sự lạc quan trên thị trường chứng khoán Mỹ vẫn đi kèm với những lời cảnh báo thận trọng. Jamie Dimon, Giám đốc điều hành của JPMorgan Chase, thừa nhận sự kiên cường của nền kinh tế Mỹ nhưng cũng cảnh báo rằng thị trường có thể đang đánh giá thấp các rủi ro tiềm tàng, bao gồm điều kiện địa chính trị phức tạp, nguy cơ lạm phát dai dẳng và giá tài sản cao.

Dự báo từ J.P. Morgan Global Research cho rằng Fed có thể sẽ giữ nguyên lãi suất trong suốt năm 2026, một nhận định trái ngược với kỳ vọng cắt giảm lãi suất của thị trường. Việc đề cử Kevin Warsh - một người từng có quan điểm thiên hướng “diều hâu” (hawkish), làm chủ tịch Fed tiếp theo càng khiến triển vọng chính sách tiền tệ thêm phần phức tạp và khó đoán.

Tuần biến động trên thị trường tài chính toàn cầu đã vẽ nên một bức tranh đầy mâu thuẫn: sự hỗn loạn từ thị trường vàng Trung Quốc và sự phấn khích trên đỉnh cao lịch sử của Phố Wall. Lời chỉ trích công khai của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent nhắm vào các nhà giao dịch Trung Quốc không chỉ là một nhận định về thị trường, mà còn mang hàm ý chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh tài chính Mỹ - Trung đang gia tăng.

Khi Fed bước vào giai đoạn chuyển giao lãnh đạo đầy nhạy cảm và nền kinh tế Mỹ thể hiện sức mạnh trước thềm bầu cử giữa kỳ, sự ổn định và độc lập của các định chế tài chính trung tâm sẽ là yếu tố then chốt định hình hướng đi trong tương lai. Bài học từ cú sốc vàng và kỷ lục chứng khoán có lẽ nằm ở chỗ: trong một thế giới tài chính toàn cầu hóa sâu sắc, những cơn sóng địa chấn có thể xuất phát từ bất kỳ đâu, nhưng những nền tảng vững chắc vẫn là thứ tạo ra các kỷ lục bền vững.