Đàm phán Mỹ - Iran rơi vào bế tắc, hai bên liên tục chỉ trích lẫn nhau

【Hình 1: Minh họa Tổng thống Mỹ Donald Trump】

Trong phiên đầu tuần, căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang khi hai bên liên tục chỉ trích lẫn nhau, khiến thỏa thuận ngừng bắn đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc Mỹ đưa ra các “yêu cầu phi lý”, nhấn mạnh Tehran chỉ đang bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình và ưu tiên hàng đầu là chấm dứt chiến tranh. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump phản bác mạnh mẽ, khẳng định Iran tuyệt đối không được sở hữu vũ khí hạt nhân và tuyên bố Mỹ sẽ giành “chiến thắng hoàn toàn”.

Ông Trump đồng thời công bố kế hoạch giảm thuế xăng dầu nhằm hạ áp lực giá năng lượng trong nước, song chưa quyết định có tái khởi động “Kế hoạch Tự do Hàng hải” tại eo biển Hormuz hay không. Động thái này cho thấy Washington vẫn để ngỏ khả năng sử dụng biện pháp cứng rắn hơn tại khu vực Trung Đông.

Phía Iran tiếp tục duy trì lập trường cứng rắn. Tehran cho biết hai bên đang tồn tại bất đồng lớn liên quan đến vấn đề uranium làm giàu, đồng thời khẳng định lực lượng vũ trang nước này đã sẵn sàng đối phó với mọi hành động quân sự. Truyền thông Iran cũng cho biết nước này chưa cho phép một số tàu chở LPG của UAE đi qua eo biển Hormuz.

Saudi Aramco cảnh báo nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa, nguồn cung dầu toàn cầu có thể giảm khoảng 100 triệu thùng mỗi tuần, làm gia tăng nguy cơ khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh đó, giá dầu quốc tế tiếp tục tăng mạnh và giá dầu WTI đã tiến sát mốc 99 USD/thùng.

Ngoài ra, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố các hoạt động quân sự nhằm vào Iran “vẫn chưa kết thúc”, làm gia tăng thêm mức độ bất ổn trong khu vực. Một số nguồn tin cũng cho rằng UAE đang có xu hướng chuyển sang lập trường cứng rắn hơn sau các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV từ Iran.

Những điểm đáng chú ý hiện tại

• Đàm phán Mỹ - Iran đang rơi vào trạng thái “lệch pha”, khi Iran tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh và gỡ bỏ trừng phạt, còn Mỹ kiên quyết giữ lập trường về vấn đề hạt nhân và tự do hàng hải tại Hormuz.

• Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm chiến lược toàn cầu. Việc Iran kiểm soát hoạt động vận tải dầu khí đang khiến thị trường năng lượng đối mặt nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.

• Chính quyền Trump áp dụng chiến lược “vừa gây áp lực vừa xoa dịu thị trường”, kết hợp giữa tuyên bố cứng rắn với các biện pháp hỗ trợ giá năng lượng trong nước.

Tổng kết

Nhìn chung, nguy cơ đổ vỡ hoàn toàn của thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran đang ngày càng gia tăng. Nếu hai bên không thể tìm được giải pháp thỏa hiệp thông qua các bên trung gian, căng thẳng tại Trung Đông có thể tiếp tục leo thang, kéo theo biến động mạnh trên thị trường dầu mỏ, lạm phát toàn cầu và các thị trường tài chính quốc tế.