Ông Trump bất ngờ tuyên bố chiến tranh Iran sẽ "kết thúc rất sớm", giá dầu quay đầu giảm mạnh 10%

Cuộc xung đột tại Iran bước sang ngày thứ 10 đã chứng kiến những diễn biến hết sức kịch tính, không chỉ trên chiến trường mà còn trên mặt trận kinh tế và ngoại giao. Trong một tuyên bố gây bất ngờ cho giới phân tích, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 9/3 cho biết cuộc chiến với Iran có thể sẽ kết thúc “rất sớm” và chính quyền của ông đang xem xét một loạt biện pháp mạnh tay nhằm hạ nhiệt giá dầu đang tăng vọt.

Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh giá dầu thế giới đã có những phiên biến động lịch sử. Chỉ trong ngày 9/3, giá dầu thô Mỹ (WTI) đã có lúc vọt lên trên 119 USD/thùng trước khi quay đầu giảm mạnh 10%, xuống còn 85,02 USD/thùng sau khi ông Trump lên tiếng. Đây là mức dao động trong ngày lớn nhất kể từ thời kỳ đại dịch. Sự sụt giảm này phần lớn đến từ tín hiệu tích cực từ Nhà Trắng, khi ông Trump khẳng định giá dầu đang bị đẩy lên một cách “giả tạo” bởi cuộc xung đột.

Tại một cuộc họp báo ở khu nghỉ dưỡng Doral, Florida, ông Trump tuyên bố: “Chúng tôi sẽ tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của một số quốc gia để giảm giá. Chúng tôi sẽ áp dụng điều này cho đến khi tình hình ổn định trở lại”. Ông cũng tiết lộ đã thảo luận vấn đề này với Tổng thống Nga Vladimir Putin trong một cuộc điện đàm trước đó. Động thái này được cho là nhằm giải tỏa cơn khát nguồn cung trên thị trường toàn cầu, đặc biệt khi eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới (chiếm 1/5 lượng dầu tiêu thụ toàn cầu), gần như bị đóng băng bởi giao tranh.

Đáng chú ý, tuyên bố về việc nới lỏng trừng phạt dầu mỏ lại diễn ra chỉ vài ngày sau khi Bộ Tài chính Mỹ, dưới quyền Bộ trưởng Scott Bessent, đã siết chặt các biện pháp trừng phạt nhắm vào mạng lưới bán dầu bất hợp pháp của Iran, bao gồm hơn 30 cá nhân, tổ chức và tàu chở dầu thuộc “hạm đội bóng tối” (shadow fleet). Điều này cho thấy sự xoay trục chiến lược linh hoạt của Washington: vừa gia tăng sức ép quân sự, vừa sẵn sàng nhượng bộ về kinh tế để ổn định thị trường năng lượng trong nước, đặc biệt khi giá xăng bán lẻ tại Mỹ đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 8/2024, tạo áp lực chính trị không nhỏ lên chính quyền trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Song song với các biện pháp về dầu mỏ, ông Trump cũng xác nhận Hải quân Mỹ và các đối tác sẽ hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz nếu cần thiết, đồng thời cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ “gấp 20 lần” nếu Iran tiếp tục gây gián đoạn vận chuyển dầu mỏ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hoạt động thương mại qua eo biển này gần như đã dừng lại. Các nhà sản xuất lớn như Saudi Arabia, Iraq, Kuwait và UAE đã buộc phải cắt giảm sản lượng do kho chứa đầy và rủi ro vận tải quá cao.

Sự thay đổi trong tuyên bố của Tổng thống Mỹ diễn ra trong bối cảnh cục diện chiến sự có nhiều chuyển biến quan trọng. Về phía Iran, Hội đồng chuyên gia đã bầu Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, làm lãnh tụ tối cao mới chỉ vài ngày sau khi cha ông thiệt mạng trong một cuộc không kích hồi cuối tháng 2.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngay lập tức tuyên bố trung thành với tân lãnh tụ, một động thái được giới phân tích đánh giá là bảo đảm cho sự tiếp nối các chính sách cứng rắn của Tehran. Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Israel đã đưa ra cảnh báo cứng rắn, tuyên bố bất kỳ nhà lãnh đạo nào của Iran có liên hệ với giới cầm quyền đều là “mục tiêu rõ ràng cho các vụ ám sát”.

Trên chiến trường, các cuộc không kích vẫn tiếp diễn ác liệt. Không quân Israel đã thực hiện hai đợt không kích lớn vào Tehran trong ngày 8/3, với hơn 80 máy bay chiến đấu tham gia, nhắm vào các kho chứa dầu và trụ sở IRGC. Đây là lần đầu tiên Israel tấn công trực diện vào cơ sở hạ tầng năng lượng của thủ đô Iran, gây ra những đám cháy lớn.

Đáp lại, Iran tiếp tục các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào Israel và các đồng minh trong khu vực, dù cường độ đã giảm đáng kể so với những ngày đầu. Các nước Vùng Vịnh như Saudi Arabia và Bahrain cũng liên tục phải đối phó với các cuộc tập kích bằng máy bay không người lái, gây thương vong và thiệt hại về cơ sở hạ tầng. Thống kê đến ngày 9/3 cho thấy đã có 7 binh sĩ Mỹ thiệt mạng, hơn 1.200 người Iran và 269 người Lebanon được xác nhận đã tử vong.

Trong bối cảnh chiến sự leo thang, thị trường tài chính toàn cầu đã chứng kiến một cú sốc thực sự. Nỗi lo về một “kịch bản đình lạm” (stagflation) - tăng trưởng đình trệ kèm lạm phát cao, đã bao trùm giới đầu tư. Khoảng 6.000 tỷ USD đã bị thổi bay khỏi thị trường chứng khoán toàn cầu chỉ trong vài ngày.

Các nhà đầu tư đổ xô tìm đến các tài sản an toàn như đồng USD và franc Thụy Sĩ. Ngay cả vàng, vốn được coi là kênh trú ẩn an toàn, cũng gặp áp lực bởi sự mạnh lên của đồng bạc xanh.

Trước tình hình đó, Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đã nhóm họp khẩn cấp để thảo luận về cuộc khủng hoảng năng lượng. Dù chưa đưa ra quyết định cuối cùng, G7 tuyên bố sẵn sàng thực hiện các biện pháp cần thiết, bao gồm việc giải phóng kho dự trữ dầu mỏ chiến lược với quy mô có thể lên tới 300-400 triệu thùng, tương đương 25-30% tổng lượng dầu dự trữ của các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Các quốc gia châu Á như Hàn Quốc và Nhật Bản cũng đã kích hoạt các biện pháp ứng phó khẩn cấp. Hàn Quốc tuyên bố áp dụng hệ thống trần giá xăng dầu lần đầu tiên kể từ năm 1997, trong khi Nhật Bản chuẩn bị giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược quốc gia.

Các quốc gia Châu Á đang phải chống chọi với khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất lịch sử

Giá dầu vượt 100 USD/thùng, eo biển Hormuz tê liệt. Việt Nam cắt thuế nhập khẩu, Hàn Quốc áp giá trần, Bangladesh đóng cửa trường đại học. Phân tích toàn cảnh cuộc chiến năng lượng tại châu Á.

Thông tin 2026-03-09

相关内容

Với những diễn biến chóng mặt này, tương lai của cuộc xung đột và thị trường năng lượng vẫn còn bỏ ngỏ. Những tuyên bố hòa hoãn của ông Trump, dù được thị trường đón nhận tích cực, vẫn chỉ là bước khởi đầu. Thực tế trên chiến trường vẫn rất khốc liệt với những mục tiêu mới liên tục bị nhắm đến. Việc Iran có một tân lãnh tụ với quan điểm cứng rắn và sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ IRGC cho thấy Tehran khó có thể dễ dàng chấp nhận các điều khoản đầu hàng từ Mỹ.

Trong khi đó, các lệnh trừng phạt được nới lỏng và cam kết hộ tống tàu dầu có thể mất nhiều thời gian để khơi thông dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz, vốn đã bị tắc nghẽn nghiêm trọng. Tất cả đang chờ đợi những bước đi tiếp theo từ Nhà Trắng cũng như phản ứng từ chính quyền mới của Iran, trong bối cảnh áp lực từ thị trường tài chính và người dân tại các quốc gia phương Tây ngày càng gia tăng.