Bộ Tư pháp Mỹ đối diện áp lực phản hồi về hoàn thuế IEEPA

Ngày 27 tháng 2 năm 2026 là thời hạn cuối cùng để Bộ Tư pháp Mỹ đưa ra phản hồi chính thức về một trong những vụ kiện đòi hoàn trả thuế đầu tiên sau phán quyết của Tòa án Tối cao, trong bối cảnh khoảng 2.000 doanh nghiệp đang chờ đợi quyền lợi với tổng số tiền có thể lên tới 175 tỷ USD.

Theo thông tin từ CNBC, Bộ Tư pháp Mỹ đang tiến gần đến hạn chót pháp lý quan trọng đầu tiên sau khi Tòa án Tối cao ra phán quyết rằng các mức thuế do Tổng thống Donald Trump áp dụng theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế là bất hợp pháp. Cụ thể, DOJ cần có ý kiến trước ngày 27/2 về một trong những tranh chấp đầu tiên liên quan đến hoàn trả thuế, trong đó nguyên đơn yêu cầu được thanh toán nhanh thông qua Tòa án Thương mại Quốc tế.

Hơn 2.000 vụ kiện chờ xử lý

Các luật sư thương mại cho biết đã có khoảng 2.000 vụ kiện được các công ty nộp lên CIT để đòi hoàn trả các khoản thuế đã nộp theo IEEPA. Hồi tháng 12 năm ngoái, CIT đã tạm hoãn các vụ kiện này cho đến khi Tòa án Tối cao đưa ra phán quyết cuối cùng.

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, một trong các nguyên đơn là V.O.S đã nộp đơn yêu cầu chuyển vụ việc của họ, vốn đang chờ xử lý tại tòa phúc thẩm liên bang, về CIT càng sớm càng tốt để được hoàn thuế. Tòa án quận liên bang đã gửi yêu cầu này đến Bộ Tư pháp và ấn định hạn chót phản hồi là ngày 27/2. Tính đến chiều ngày 26/2, DOJ vẫn chưa có văn bản nào được nộp lên tòa và cũng không phản hồi yêu cầu bình luận từ CNBC.

Trong hồ sơ của mình, các nguyên đơn nhấn mạnh rằng mặc dù vụ việc chỉ liên quan đến một nhóm doanh nghiệp nhỏ, nhưng nó có ý nghĩa pháp lý đối với nhiều vụ kiện khác. Họ cho rằng hành động kịp thời của tòa án trong vụ việc này sẽ tạo điều kiện cho việc thanh toán nhanh các khoản hoàn trả cho nhiều nguyên đơn khác, và quy trình hoàn trả có thể được sử dụng như một khuôn mẫu để cung cấp cứu trợ nhanh chóng cho các hành động khác.

Khoản tiền hoàn trả khổng lồ và làn sóng kiện tụng mới

Theo các luật sư thương mại và chuyên gia hải quan, khoảng 300.000 nhà vận chuyển đã nộp các khoản thuế này và ước tính số tiền hoàn trả tiềm năng lên tới 175 tỷ USD. Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, ngày càng nhiều công ty đã đệ đơn kiện, bao gồm cả trường hợp của FedEx nộp đơn vào tuần trước.

Phản hồi của Bộ Tư pháp đối với yêu cầu của tòa án có thể bắt đầu hé lộ cách chính quyền Trump dự định xử lý quy trình hoàn trả. Trong một cuộc họp báo hôm thứ Sáu tuần trước, Tổng thống Trump cho rằng có thể mất nhiều năm để giải quyết vấn đề hoàn thuế thông qua tranh tụng. Các nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Quốc hội đã thúc giục chính quyền đưa ra kế hoạch hoàn trả các khoản thuế, với lý do họ đã có nhiều tháng để chuẩn bị cho một phán quyết bất lợi.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent trong một cuộc phỏng vấn trên Fox News hôm thứ Sáu tuần trước cho biết có thể mất nhiều năm để tranh tụng và đi đến thanh toán. Ông cũng nhận định rằng nếu có thanh toán, đó có thể được xem là phúc lợi doanh nghiệp cuối cùng.

Lập luận từ các nguyên đơn và quan điểm chuyên gia

Trong đơn yêu cầu của mình, các nguyên đơn nêu rõ họ muốn yêu cầu chính phủ ban hành các mệnh lệnh hành chính cần thiết để nhanh chóng thực hiện việc vô hiệu hóa các mức thuế IEEPA, bao gồm bất kỳ mệnh lệnh hành chính nào cần thiết để đảm bảo các nguyên đơn nhanh chóng nhận được tiền hoàn trả kèm lãi suất.

Mặc dù đơn yêu cầu nói rằng các nguyên đơn không mong đợi chính phủ phản đối trước tòa, nhưng những tuyên bố công khai gần đây của chính quyền cho thấy có thể cần có biện pháp khẩn cấp từ tòa án để đảm bảo chính phủ nhanh chóng tuân thủ các cam kết thanh toán.

Các chuyên gia thương mại nhận định rằng mặc dù phán quyết của Tòa án không đề cập cụ thể đến quy trình thuế quan, ngoại trừ Thẩm phán Brett Kavanaugh trong ý kiến bất đồng của mình cho rằng nó có thể gây ra hỗn loạn, nhưng các khoản hoàn trả là do các công ty được hưởng.

Pratik A. Shah, luật sư chính trong vụ kiện Learning Resources tại Tòa án Tối cao và là người đứng đầu mảng Tòa án Tối cao tại Akin Gump Strauss Hauer & Feld, khẳng định rõ ràng những nhà nhập khẩu đã nộp các khoản thuế bất hợp pháp có quyền được nhận lại số tiền họ đã trả. Ông cho biết không có nghi ngờ gì về việc những người đã nộp thuế IEEPA nên được hoàn trả và câu hỏi duy nhất là quy trình hoàn trả sẽ được thực hiện như thế nào.

Tòa án Tối cao đã cho hệ thống tòa án chính phủ 32 ngày để quyết định các bước tiếp theo sau phán quyết của mình. Phản hồi của Bộ Tư pháp trong vụ V.O.S dự kiến sẽ là tín hiệu đầu tiên cho thấy chiến lược của chính quyền Trump trong việc xử lý các khoản hoàn trả này.