Trợ cấp thất nghiệp cao hơn kỳ vọng: Thị trường lao động Mỹ có đang thực sự "hạ nhiệt"?

Vào lúc 8 giờ 30 phút sáng ngày 12 tháng 2 năm 2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ, Bộ Lao động Mỹ đã công bố báo cáo đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần với những con số khiến giới phân tích phải đặt nhiều dấu hỏi hơn là câu trả lời. Chỉ một ngày sau báo cáo việc làm tháng 1 gây bất ngờ với mức tăng 130.000 việc làm, dữ liệu thất nghiệp lại vẽ nên một bức tranh thận trọng và nhiều sắc thái hơn.

Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu sau điều chỉnh mùa vụ ở tuần kết thúc ngày 7 tháng 2 đạt 227.000 đơn, giảm 5.000 đơn so với mức 232.000 đơn của tuần trước đó. Tuần trước đã được điều chỉnh tăng nhẹ 1.000 đơn từ mức công bố ban đầu 231.000 đơn. Con số 227.000 này cao hơn mức dự báo trung bình 222.000 đơn từ cuộc khảo sát của Reuters và cũng vượt mức dự báo 223.000 đơn từ Bloomberg. Điều đó có nghĩa thị trường đã kỳ vọng một sự phục hồi mạnh mẽ hơn sau cú sốc thời tiết, nhưng thực tế diễn ra lại khiêm tốn hơn.

Đi sâu vào cấu trúc dữ liệu, các nhà phân tích phát hiện nhiều tín hiệu đan xen. Trung bình động 4 tuần của đơn xin trợ cấp lần đầu đã tăng thêm 7.000 đơn, chạm mức 219.500 đơn. Đây là chỉ số được theo dõi sát sao vì nó loại bỏ các biến động mang tính thời vụ ngắn hạn. Việc chỉ số này tăng lên mức cao nhất trong vài tháng gần đây cho thấy áp lực lên thị trường lao động không hoàn toàn biến mất sau khi những cơn bão tuyết đi qua.

Về phía số đơn tiếp tục nhận trợ cấp thất nghiệp, dữ liệu tuần kết thúc ngày 31 tháng 1 ghi nhận mức 1.862.000 người, tăng 21.000 người so với tuần trước đó. Mức điều chỉnh của tuần trước cũng được Bộ Lao động ghi nhận giảm nhẹ 3.000 đơn xuống còn 1.841.000 đơn. Tỷ lệ thất nghiệp được bảo hiểm vẫn được giữ vững ở mức 1,2%, không thay đổi so với tuần trước. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nằm ở trung bình động 4 tuần của chỉ số này khi nó giảm xuống 1.846.750 đơn, đánh dấu mức thấp nhất kể từ ngày 5 tháng 10 năm 2024.

So sánh với cùng kỳ năm trước, bức tranh càng trở nên rõ nét hơn. Tuần kết thúc ngày 7 tháng 2 năm 2025, số đơn xin trợ cấp lần đầu ở mức 215.000 đơn, thấp hơn 12.000 đơn so với hiện tại. Số đơn tiếp tục nhận trợ cấp cùng kỳ năm ngoái là 1.839.000 người, cũng thấp hơn mức hiện tại 23.000 người.

Dù vậy, các chuyên gia kinh tế từ JPMorgan và Oxford Economics đều đồng thuận rằng mức 227.000 đơn hiện nay vẫn nằm trong biên độ dao động lành mạnh từ 200.000 đến 250.000 đơn mà thị trường lao động Mỹ đã duy trì suốt nhiều năm qua.

Câu chuyện thời tiết là chủ đề xuyên suốt trong mọi phân tích lần này. Abiel Reinhart, chuyên gia kinh tế tại JPMorgan, nhận định rằng con số mới nhất vẫn đang chịu ảnh hưởng dư âm từ Winter Storm Fern và những đợt không khí lạnh cực đoan trước đó. Ông cho rằng bức tranh thực sự sẽ chỉ rõ ràng khi thời tiết trở lại bình thường và dữ liệu được “làm sạch” khỏi các yếu tố nhiễu.

Nancy Vanden Houten từ Oxford Economics cũng có chung quan điểm khi khẳng định dữ liệu thất nghiệp hiện tại không cho thấy bất kỳ dấu hiệu suy thoái nào và thị trường lao động đang trong quá trình ổn định để chuẩn bị cho sự cải thiện trong năm 2026.

Tuy nhiên, không phải mọi nhận định đều lạc quan, Samuel Tombs, chuyên gia kinh tế trưởng tại Pantheon Macroeconomics, đưa ra góc nhìn thận trọng hơn. Ông chỉ ra rằng số đơn xin trợ cấp thất nghiệp đang phản ánh trạng thái trầm lắng tương tự như năm 2025 và đặt nghi vấn về tính bền vững của đà tăng việc làm mạnh mẽ trong báo cáo Payrolls tháng 1. Quan điểm này càng có cơ sở khi nhìn vào cơ cấu việc làm mới được tạo ra: phần lớn trong số 130.000 việc làm tháng 1 tập trung vào lĩnh vực y tế và hỗ trợ xã hội, trong khi các ngành sản xuất, chế tạo và dịch vụ lưu trú gần như đình trệ.

Mark Zandi, chuyên gia kinh tế trưởng của Moody's Analytics, thậm chí còn đặt câu hỏi lớn hơn trên mạng xã hội: nếu loại bỏ 82.000 việc làm trong lĩnh vực y tế, bức tranh việc làm tháng 1 sẽ trở nên ảm đạm đến mức nào? Câu hỏi của ông gợi mở về một thực tế rằng chất lượng tăng trưởng việc làm đang là vấn đề đáng quan tâm hơn là số lượng tuyệt đối.

Ở cấp độ chi tiết theo từng tiểu bang, báo cáo của Bộ Lao động cung cấp nhiều dữ liệu đáng chú ý. Xét trên số liệu không điều chỉnh mùa vụ, California dẫn đầu với mức tăng 1.661 đơn trong tuần kết thúc ngày 31 tháng 1, theo sau là New York tăng 1.123 đơn, Texas tăng 2.185 đơn và Virginia tăng 1.845 đơn.

Ở chiều ngược lại, Pennsylvania ghi nhận mức giảm mạnh nhất với 3.287 đơn, Missouri giảm 2.948 đơn và Illinois giảm 2.349 đơn. Sự phân hóa này phản ánh rõ nét tác động không đồng đều của thời tiết lên các khu vực địa lý khác nhau, đồng thời cho thấy cấu trúc kinh tế đặc thù của từng bang.

Về tỷ lệ thất nghiệp được bảo hiểm, Rhode Island dẫn đầu cả nước với mức 2,9%, tiếp đến là New Jersey 2,8% và Massachusetts 2,7%. Các bang có tỷ lệ cao tiếp theo bao gồm Minnesota và Washington cùng ở mức 2,6%, California 2,3%, Illinois và Montana cùng 2,2%, New York 2,1%, cùng với Connecticut, Michigan và Oregon cùng ở mức 2,0%.

Những con số này cho thấy dù ở cấp độ quốc gia tỷ lệ thất nghiệp được bảo hiểm chỉ là 1,2%, nhưng sự phân hóa vùng miền là rất lớn và tiềm ẩn nhiều rủi ro cục bộ.

Bối cảnh vĩ mô bao trùm lên báo cáo thất nghiệp lần này là sự điều chỉnh giảm mạnh của số liệu việc làm năm 2025. Bộ Lao động đã hạ mức tăng trưởng việc làm trung bình tháng của năm 2025 từ 585.000 xuống chỉ còn 181.000 việc làm. Đây là mức yếu nhất kể từ năm đại dịch 2020 và đặt ra câu hỏi về sức khỏe thực sự của nền kinh tế Mỹ trong suốt năm trước đó.

Sự mâu thuẫn giữa quá khứ được điều chỉnh yếu kém và hiện tại có phần khả quan hơn khiến việc đánh giá xu hướng trở nên cực kỳ thách thức đối với cả giới hoạch định chính sách lẫn nhà đầu tư.

Trong bối cảnh đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đang phải đối mặt với bài toán vô cùng khó. Dữ liệu thất nghiệp ổn định ở mức thấp lịch sử khiến khả năng cắt giảm lãi suất sớm trở nên mong manh.

Tại cuộc họp gần nhất, Fed đã quyết định giữ nguyên lãi suất chuẩn trong biên độ 3,50% đến 3,75% và phát đi tín hiệu thận trọng. Các nhà đầu tư đã nhanh chóng điều chỉnh kỳ vọng: khả năng cắt giảm lãi suất trước khi Chủ tịch Jerome Powell kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 5 năm 2026 đang trở nên thấp hơn đáng kể.

Bức tranh càng trở nên phức tạp hơn với sự xuất hiện của Kevin Warsh trong cuộc đua vào vị trí Chủ tịch Fed. Áp lực về việc nới lỏng chính sách tiền tệ ngày càng lớn, nhưng phân tích từ JPMorgan chỉ ra rằng để có một đợt cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn, thị trường lao động cần cho thấy sự suy yếu rõ rệt với tỷ lệ thất nghiệp tăng lên mức 4,6% hoặc 4,7%. Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp tháng 1 vừa công bố chỉ là 4,3%, giảm 0,1 điểm% so với tháng trước.

Thuật ngữ được nhắc đến nhiều nhất trong các báo cáo phân tích lần này là “low hire, low fire”. Hiệu ứng này có nghĩa là thị trường lao động không tạo ra đủ việc làm mới để hấp thụ lực lượng lao động đang gia tăng, nhưng cũng không có làn sóng sa thải hàng loạt.

Đây là một trạng thái cân bằng bấp bênh, nơi người lao động có việc làm thì vẫn an toàn, nhưng người thất nghiệp thì mất nhiều thời gian hơn để tìm kiếm công việc mới. Dữ liệu về thời gian thất nghiệp trung bình hiện ở mức cao nhất trong 4 năm trở lại đây là minh chứng rõ ràng nhất cho nhận định này.

Phản ứng của thị trường tài chính sau công bố dữ liệu diễn ra theo chiều hướng khá dè dặt. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ giảm nhẹ, phản ánh tâm lý chờ đợi thay vì hành động quyết liệt. Đồng USD nhìn chung vẫn được hỗ trợ nhờ kỳ vọng lãi suất cao kéo dài, nhưng đà tăng không còn mạnh mẽ như giai đoạn cuối năm 2025.

Nhìn về phía trước, các chuyên gia từ Fortune và các tổ chức tài chính quốc tế đều cho rằng năm 2026 có thể chứng kiến sự cải thiện dần dần của thị trường lao động nếu các gói cắt giảm thuế và chính sách hỗ trợ được triển khai hiệu quả. Tuy nhiên, câu hỏi lớn nhất vẫn còn bỏ ngỏ: thị trường lao động Mỹ đang thực sự hạ nhiệt một cách bền vững hay chỉ đang tạm thời chững lại trước những cơn gió ngược mang tên thời tiết và chính sách?

Câu trả lời có lẽ sẽ chỉ rõ ràng khi những cơn bão tuyết tháng 2 qua đi, khi dữ liệu việc làm tháng 2 được công bố và khi tân Chủ tịch Fed có những định hướng chính sách đầu tiên. Cho đến lúc đó, mỗi con số 227.000 đơn xin trợ cấp thất nghiệp mỗi tuần vẫn sẽ là mảnh ghép quan trọng để các nhà đầu tư, nhà hoạch định chính sách và hàng triệu người lao động Mỹ cố gắng ghép nên bức tranh toàn cảnh về nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Với người đọc, điều quan trọng nhất cần ghi nhớ là thị trường lao động Mỹ vẫn đang vận hành ở trạng thái khỏe mạnh theo tiêu chuẩn lịch sử. Mức 227.000 đơn xin trợ cấp không phải là con số báo động, và việc nó cao hơn kỳ vọng một chút cũng không làm thay đổi căn bản triển vọng kinh tế. Sự ổn định, dù đôi khi bị che khuất bởi những biến động ngắn hạn, vẫn là đặc tính nổi bật nhất của thị trường lao động Mỹ trong giai đoạn hiện tại.