Tâm điểm lãi suất: RBA có thể tăng, BoE và ECB dự kiến giữ nguyên

Tuần đầu tháng 2/2026 trở thành tâm điểm toàn cầu khi ba ngân hàng trung ương lớn là RBA, BoE và ECB sắp đưa ra quyết định chính sách. Áp lực lạm phát hồi sinh ở Australia đối lập với bối cảnh ổn định tại châu Âu và sự thận trọng tối đa ở Anh, vẽ nên một bức tranh tiền tệ phân hóa sâu sắc.

Tuần này, ba ngân hàng trung ương (NHTW) lớn tại ba châu lục sẽ lần lượt đưa ra các quyết định chính sách then chốt, trong một bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy phân hóa.

Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA) họp vào ngày 3/2, Ngân hàng Anh (BoE) vào ngày 5/2 và Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) cũng vào ngày 5/2. Kỳ vọng chung từ giới phân tích cho thấy một động thái hiếm hoi: RBA có thể sẽ tăng lãi suất trong khi BoE và ECB dự kiến sẽ giữ nguyên.

Quyết định này không chỉ phản ánh tình hình kinh tế nội địa mà còn cho thấy mức độ khác biệt trong phản ứng chính sách giữa các nền kinh tế lớn trước áp lực lạm phát và tăng trưởng.

Phân tích lộ trình lãi suất của RBA, BoE và ECB

Trong hơn một năm qua, các NHTW lớn trên thế giới đã bước vào chu kỳ nới lỏng tiền tệ để hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, tốc độ và quyết tâm của mỗi ngân hàng lại rất khác biệt.

Kể từ năm 2024, RBA đã thể hiện sự thận trọng đặc biệt khi chỉ cắt giảm lãi suất cơ bản (cash rate) tổng cộng 75 điểm cơ bản (bps), và toàn bộ mức cắt này diễn ra trong năm 2025. Trong khi đó, các đồng nghiệp khác đã hành động mạnh tay hơn nhiều: Ngân hàng Dự trữ New Zealand (RBNZ) cắt -325 bps, Riksbank (Thụy Điển) -225 bps, ECB -200 bps, Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) -175 bps, và BoE -150 bps.

Sự thận trọng này của RBA bắt nguồn từ lo ngại về tính dai dẳng (stickiness) của lạm phát và thị trường lao động tiếp tục thắt chặt. Thống đốc Michele Bullock từ tháng 9/2025 đã lên tiếng rằng bà “không lo ngại lạm phát sẽ mất kiểm soát... nhưng chúng ta cần phải hết sức thận trọng”. Đến tháng 11, RBA thừa nhận lạm phát “gần đây đã tăng lên” và “cao hơn đáng kể so với dự báo”, đồng thời đưa ra tín hiệu then chốt: “có khả năng sẽ không có thêm đợt cắt giảm lãi suất nào nữa”.

RBA: Áp lực tăng lãi suất giữa lạm phát hồi sinh và thị trường lao động mạnh

Thị trường tài chính Australia hiện đang kỳ vọng rộng rãi RBA sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản trong cuộc họp ngày 3/2, đưa lãi suất tiền mặt từ 3.60% lên 3.85%. Kỳ vọng này được củng cố bởi một loạt dữ liệu kinh tế mạnh mẽ vào cuối năm 2025.

Lạm phát cốt lõi (trimmed mean CPI) tại Australia trong quý 4/2025 tăng 3.4% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng nhanh nhất trong hơn một năm. Thị trường lao động cũng cho thấy sức mạnh bất ngờ khi việc làm tăng hơn 65,000 vị trí, kéo tỷ lệ thất nghiệp xuống 0.2 điểm phần trăm, còn 4.1% - mức thấp nhất trong 7 tháng. Chi tiêu hộ gia đình cũng tăng trở lại.

Trước những dữ liệu này, biên bản cuộc họp tháng 12/2025 của RBA cho thấy các thành viên đã thảo luận về việc tăng lãi suất “khá nhiều”, trong khi gần như không đề cập đến khả năng cắt giảm. Luci Ellis, Nhà kinh tế trưởng của Westpac, nhận định: “Sau khi chuẩn bị nền tảng trong những tuần gần đây cho việc tăng lãi suất, chúng tôi tin rằng Hội đồng Chính sách Tiền tệ RBA sẽ thực hiện theo các cảnh báo này”.

Tuy nhiên, vẫn có những ý kiến thận trọng. Nicki Hutley, một nhà kinh tế độc lập, cho rằng thị trường có thể đã phản ứng thái quá trước dữ liệu lạm phát tháng 12. Bà dự báo một đợt tăng lãi suất phòng ngừa, nhưng nhấn mạnh: “Tôi không nghĩ đây là khởi đầu cho một chu kỳ thắt chặt dài hạn”. Robert Brooks, chuyên gia kinh tế tại Đại học Monash, thậm chí cho rằng “nếu lãi suất tăng, tôi không nghĩ đó là điều bất ngờ. Nếu lãi suất được giữ nguyên, điều đó cũng không bất ngờ”.

BoE: Ngân hàng Anh giữ nguyên lãi suất và tập trung vào tín hiệu từ biên bản cuộc họp

Khác với RBA, BoE được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 3.75% trong kỳ họp này, tiếp tục duy trì mức đã được thiết lập từ tháng 12/2025.

Điểm đáng chú ý không nằm ở quyết định lãi suất, mà ở nội dung biên bản cuộc họp và các “tuyên ngôn nhỏ” của từng nhà hoạch định chính sách. Đây sẽ là tài liệu then chốt để đánh giá lộ trình tương lai.

Thống đốc Andrew Bailey được xem là lá phiếu quyết định (swing vote) trong bối cảnh lập trường của các thành viên đang phân cực rõ rệt giữa phe diều hâu (hawk) và bồ câu (dove). Vào tháng 12, ông Bailey nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “lạm phát ổn định bền vững ở mức mục tiêu 2%”, điều ngụ ý rằng cần ít nhất 3 tháng số liệu CPI gần mức 2% trước khi xem xét cắt giảm – một lộ trình có thể loại trừ khả năng cắt lãi suất trước tháng 7/2026.

Một nhân vật khác cần theo dõi là Sarah Breeden. Bà đã bỏ phiếu ủng hộ cắt giảm lãi suất trong cả hai cuộc họp tháng 11 và tháng 12/2025, với lý do cần “tích lũy thêm bằng chứng về việc kiểm soát lạm phát”. Tuy nhiên, với dữ liệu gần đây, bà có khả năng chuyển sang ủng hộ giữ nguyên lãi suất. Nếu điều này xảy ra, tỷ lệ bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất có thể chuyển từ 5-4 lên 6-3, củng cố thêm kỳ vọng thị trường về việc BoE sẽ trì hoãn các đợt cắt giảm trong tương lai.

ECB: Duy trì trạng thái ổn định giữa lo ngại về đồng euro mạnh và bất ổn thương mại

Tương tự BoE, ECB cũng được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 5/2, lần thứ năm liên tiếp kể từ đợt cắt giảm gần nhất. Lãi suất chính sách chính, tức lãi suất tiền gửi (deposit facility rate), dự kiến sẽ được giữ ở mức 2.00%, trong khi lãi suất tái cấp vốn chính (main refinancing rate) ở mức 2.15%.

ECB đã nhiều lần khẳng định quan điểm rằng “chính sách tiền tệ đang ở vị thế phù hợp”. Lạm phát tại Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã về sát mục tiêu 2%, kỳ vọng lạm phát trung hạn được kiềm chế tốt và tăng trưởng kinh tế ổn định. Jens Nagel, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Đức (Bundesbank), gần đây tuyên bố: “Không có lý do thuyết phục nào để thay đổi lãi suất theo cả hai hướng vào tháng 2”.

Tuy nhiên, cuộc họp báo của Chủ tịch Christine Lagarde sẽ là trọng tâm theo dõi. Các nhà đầu tư sẽ tìm kiếm manh mối về mức độ quan ngại của Hội đồng Quản trị ECB trước những rủi ro địa chính trị mới, như vấn đề Greenland và các mối đe dọa áp thuế thương mại từ Mỹ. Những yếu tố này không chỉ đe dọa thương mại mà còn có thể ảnh hưởng đến ổn định chính trị châu Âu.

Ngoài ra, sự tăng giá mạnh của đồng euro cũng là một chủ đề nóng. Đồng tiền chung châu Âu gần đây đã vượt ngưỡng 1,20 USD, mức cao nhất kể từ năm 2021. Một đồng euro mạnh có thể kéo lạm phát vốn đã thấp xuống thêm, nhưng đồng thời cũng gây áp lực lên xuất khẩu và tăng trưởng. Dù vậy, các chuyên gia như Reinhard Cluse từ UBS nhận định ECB khó can thiệp ngay lập tức, trừ khi đồng euro tăng tốc vượt ngưỡng 1,25 USD.

Tác động đến thị trường tài chính và kinh tế

Quyết định của ba NHTW này sẽ tạo ra những sóng xung kích trên các thị trường tài chính toàn cầu.

Đối với thị trường Australia, đồng đô la Australia (AUD) đã tăng giá trước kỳ vọng tăng lãi suất. Cặp tiền AUD/USD trong tháng 1/2026 đã đạt mức mạnh nhất trong gần ba năm. Bất kỳ tín hiệu thắt chặt cứng rắn nào từ RBA cũng sẽ tiếp tục hỗ trợ đồng tiền này. Ngược lại, chỉ số chứng khoán ASX 200 có thể chịu áp lực từ lãi suất cao hơn, mặc dù chỉ số này vẫn tăng gần 2% trong tháng 1.

Tại Anh, lãi suất cao hiện tại và triển vọng giữ nguyên lãi suất đang khiến lãi suất thế chấp có xu hướng đi ngang trong ngắn hạn. Dù các ngân hàng như HSBC, Halifax hay Nationwide đã cắt giảm lãi suất thế chấp cố định xuống mức thấp nhất kể từ năm 2022, có thể thấp tới 3.47% với kỳ hạn 2 năm, nhưng dữ liệu lạm phát tháng 12 cao hơn dự kiến (3.4%) đang khiến kỳ vọng về một đợt cắt giảm lãi suất sớm của BoE giảm mạnh.

David Hollingworth từ L&C Mortgages nhận định: “Tin tức hôm nay khó có thể gây ra phản ứng thị trường mạnh, nhưng nó có thể đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ bước vào giai đoạn lãi suất thế chấp đi ngang”.

Trong khi đó, tại châu Âu, chính sách ổn định của ECB đang tạo môi trường thuận lợy cho sự phục hồi kinh tế vừa mới manh nha. Dữ liệu GDP quý 4/2025 cho thấy Khu vực đồng tiền chung châu Âu tăng trưởng 0.3% so với quý trước, vượt dự báo 0.2%. Các lĩnh vực dịch vụ tiếp tục mở rộng, trong khi ngành sản xuất công nghiệp đang dần thoát khỏi tình trạng suy thoái.

Nhìn xa hơn tuần lễ quyết định: Tương lai nào cho chính sách tiền tệ toàn cầu?

Tuần lễ quyết định lãi suất này không chỉ là câu chuyện ngắn hạn, mà còn đặt ra những câu hỏi lớn hơn về hướng đi của chính sách tiền tệ toàn cầu trong năm 2026.

RBA, với động thái tăng lãi suất tiềm năng, sẽ trở thành ngoại lệ hiếm hoi trong một thế giới vẫn đang thiên về xu hướng nới lỏng hoặc tạm dừng. Quyết định này nhấn mạnh tính độc lập và chủ động của chính sách tiền tệ quốc gia, ngay cả khi các đối tác thương mại lớn đi theo hướng khác.

Đối với BoE và ECB, thách thức lớn nhất là sự cân bằng tinh tế giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng. BoE phải đối mặt với lạm phát vẫn còn cao hơn mục tiêu (3.4%) trong khi nền kinh tế còn mong manh. ECB thì đối mặt với nguy cơ lạm phát quá thấp do đồng euro mạnh và những bất ổn địa chính trị bên ngoài.

Sự phân hóa trong chính sách giữa ba NHTW lớn này có thể dẫn đến những biến động mới trên thị trường ngoại hối. Sự chênh lệch lãi suất (interest rate differential) giữa Australia và các nền kinh tế châu Âu có thể mở rộng, tiếp tục hỗ trợ cho đồng AUD. Các luồng vốn quốc tế có thể dịch chuyển để tìm kiếm lợi nhuận cao hơn, tác động đến thị trường trái phiếu và chứng khoán toàn cầu.

Bước đi của các ngân hàng trung ương trong tuần này sẽ là chất xúc tác định hình bối cảnh tài chính trong nhiều tháng tới. Chúng không chỉ là những con số khô khan, mà là tín hiệu sống động về sức khỏe của các nền kinh tế quan trọng và niềm tin của những người gác cổng tiền tệ vào tương lai. Trong một thế giới đầy biến động, mỗi quyết định đều trở thành một viên đá lát đường, dẫn lối cho sự phục hồi hoặc cảnh báo về những khó khăn phía trước.