Thanh khoản thị trường tài chính tiếp tục rút khỏi hệ thống

Ngày 30 tháng 01 năm 2026 đã khép lại với một bức tranh tài chính đa diện, nơi sự phục hồi kỹ thuật mong manh của thị trường chứng khoán không thể che giấu những dấu hiệu báo động về sức khỏe thanh khoản hệ thống.

Dù các chỉ số chính thoát khỏi đáy và kết phiên chỉ giảm nhẹ, các diễn biến ngầm từ thị trường phái sinh, tín hiệu trái chiều từ cổ phiếu công nghệ lớn và những dữ liệu vĩ mô đều đồng thanh chỉ ra một xu hướng: thanh khoản đang tiếp tục bị rút khỏi hệ thống tài chính, đặt ra những thách thức không nhỏ trong thời gian tới.

Phiên giao dịch ngày 30/01 bắt đầu bằng một đợt bán mạnh, đẩy chỉ số xuống vùng thấp khoảng 6,870 điểm, phá vỡ “bức tường” tâm lý quan trọng được hình thành bởi khối lượng lớn quyền chọn bán (put wall) tại mốc 6,900.

Sự phá vỡ này ngay lập tức kích hoạt một cơ chế tự điều chỉnh phức tạp. Biến động ngụ ý (Implied Volatility) tăng vọt trong buổi sáng, phản ánh tâm lý hoảng loạn. Tuy nhiên, việc chỉ số rơi xuống dưới ngưỡng put wall khiến các vị thế quyền chọn bán tại đây được “chốt tiền” (monetized) và đóng ồ ạt.

Hành động đóng vị thế này, về bản chất, tạo ra lực mua cơ học đối với các hợp đồng tương lai chỉ số, trở thành bệ đỡ đầu tiên đẩy thị trường đi lên. Đà phục hồi sau đó buộc những nhà đầu tư đã kỳ vọng thị trường giảm sâu phải gấp rút thoát hàng, càng tiếp thêm sức bật.

Cuối cùng, một lệnh mua cân bằng khớp lệnh định kỳ (close buy imbalance) đã giúp chỉ số hoàn tất hành trình phục hồi lên vùng 6,950 điểm.

Toàn bộ quá trình này phơi bày một thị trường nhạy cảm, nơi các động lực kỹ thuật ngắn hạn có thể tạo ra những cú swing mạnh, nhưng đồng thời cũng cho thấy sự thiếu vắng của một dòng tiền mạnh mẽ và ổn định từ các nhà đầu tư dài hạn.

Giữa bối cảnh chung đó, diễn biến của Meta Platforms trở thành một điểm nhấn đáng phân tích sâu. Cổ phiếu của gã khổng lồ công nghệ này đã có màn trình diễn tích cực, được thúc đẩy bởi kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng và đặc biệt là kế hoạch chi tiêu vốn (capex) táo bạo cho năm 2026, dự kiến trong khoảng 115 đến 135 tỷ USD, tập trung mạnh mẽ vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo.

Tuy nhiên, điều nghịch lý và đáng quan ngại nằm ở thị trường tín dụng. Chỉ số CDS (Hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng) kỳ hạn 5 năm của Meta không thu hẹp lại như thường thấy khi cổ phiếu tăng giá, mà ngược lại, có dấu hiệu nới rộng nhẹ.

CDS là công cụ phòng ngừa rủi ro vỡ nợ, và việc phí bảo hiểm tăng lên phản ánh sự dè chặt của các nhà đầu tư trái phiếu và chuyên gia tín dụng đối với rủi ro tài chính dài hạn của công ty, đặc biệt trong bối cảnh kế hoạch chi tiêu khổng lồ có thể làm gia tăng đòn bẩy tài chính.

Sự phân kỳ này giữa niềm lạc quan trên thị trường vốn cổ phần và sự thận trọng trên thị trường tín dụng là một tín hiệu cảnh báo tinh tế, cho thấy không phải mọi dòng tiền đều tin tưởng vào câu chuyện tăng trưởng bất chấp rủi ro.

Nguyên nhân cốt lõi của những bất ổn và phân kỳ nói trên có thể bắt nguồn từ những áp lực vĩ mô về thanh khoản. Dữ liệu mới nhất từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cho thấy số dư dự trữ trong hệ thống ngân hàng (reserve balances) đã giảm xuống dưới ngưỡng 2.9 nghìn tỷ USD.

Con số này càng có ý nghĩa quan trọng khi được đặt trong bối cảnh Fed vẫn đang duy trì một số hoạt động hỗ trợ thanh khoản. Các chuyên gia chỉ ra rằng, áp lực có thể còn trầm trọng hơn do chính sách quản lý nợ của Bộ Tài chính Mỹ.

Dữ liệu từ TreasuryDirect cho thấy một số ngày thanh toán trái phiếu gần đây ghi nhận tình trạng “net pay-down” (rút ròng tiền từ thị trường) ở mức đáng kể, ví dụ âm 15 đến 20 tỷ USD.

Toàn bộ sự chú ý của thị trường giờ đang đổ dồn vào thông báo hoàn trừ quý (quarterly refunding announcement) dự kiến vào ngày 02 tháng 02 năm 2026.

Một kịch bản được thảo luận rộng rãi là Bộ Tài chính có thể quyết định nâng số dư mục tiêu trong Tài khoản Ngân khách (TGA) lên mức 950 tỷ USD để ứng phó với quy mô nợ công ngày càng phình to.

Nếu điều này xảy ra, đồng nghĩa với một lượng tiền mặt lớn sẽ bị “khóa” lại tại kho bạc thay vì lưu thông trong hệ thống ngân hàng thương mại, tạo ra một đợt thắt chặt thanh khoản thực sự.

Bối cảnh này diễn ra cùng lúc Fed duy trì lãi suất trên dự trữ ở mức 3.65%, khiến chi phí cơ hội để giữ thanh khoản trở nên cao hơn.

Do đó, thông báo hoàn trừ sắp tới không chỉ là một sự kiện thông lệ, mà sẽ là chất xúc tác then chốt định hình triển vọng thanh khoản và tâm lý thị trường trong những tuần tiếp theo.

Giới phân tích đang theo dõi sát sao để xem liệu Bộ Tài chính có duy trì các biện pháp hỗ trợ thanh khoản thông qua các chương trình mua lại trái phiếu với quy mô lên tới 38 tỷ USD mỗi quý hay không, hay sẽ ưu tiên cho việc củng cố ngân khách.

Một quyết định theo hướng thứ hai sẽ khẳng định xu hướng rút thanh khoản và có nguy cơ gây ra thêm biến động cho cả thị trường trái phiếu lẫn cổ phiếu. Sự phục hồi kỹ thuật như đã thấy ngày 30/01, do vậy, có thể chỉ là sự tạm nghỉ trong một xu hướng lớn hơn đầy thách thức.

Tóm lại, thị trường tài chính đang đứng trước ngã ba đường quan trọng, nơi các động thái chính sách sắp tới sẽ quyết định hướng đi của dòng tiền. Nhà đầu tư, đặc biệt là những người mới tham gia, cần nhận thức rõ rằng sự ổn định bề ngoài có thể tiềm ẩn những rủi ro hệ thống từ thanh khoản.

Trong bối cảnh này, việc ưu tiên các danh mục đầu tư có chất lượng tài sản cao, tính thanh khoản tốt và duy trì một tỷ lệ tiền mặt phòng thủ hợp lý sẽ là những nguyên tắc vàng để điều hướng qua giai đoạn bất ổn sắp tới. Mọi ánh mắt đều đang hướng về Washington, chờ đợi tín hiệu từ quyết định vào đầu tháng Hai.