Nợ ký quỹ 1.23 nghìn tỷ USD: Niềm tin thái quá hay quả bom nổ chậm trên Phố Wall?

Khi đòn bẩy tăng nhanh hơn gần 1.5 lần so với thị trường và số dư tín dụng nhà đầu tư chìm sâu ở mức âm 814 tỷ USD, ranh giới giữa lạc quan và liều lĩnh trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Dữ liệu chính thức từ Hiệp hội Quản lý Tài chính Mỹ (FINRA) công bố đầu năm 2026 vẽ nên một bức tranh đáng suy ngẫm: tổng nợ ký quỹ (margin debt) của nhà đầu tư Mỹ đã chạm mốc 1.225 nghìn tỷ USD vào cuối tháng 12/2025.

Đây không chỉ là kỷ lục cao thứ bảy liên tiếp mà còn đánh dấu tháng tăng thứ tám liên tiếp, với mức tăng 0.9% so với tháng 11. Khi điều chỉnh theo lạm phát, con số này cũng chính thức trở thành mức cao nhất trong lịch sử, tăng 1.0% so với tháng trước và tăng ấn tượng 32.8% so với cùng kỳ năm ngoái.

Sự bùng nổ này diễn ra trong một bối cảnh đáng chú ý: chỉ số S&P 500, thước đo chính của thị trường, gần như đi ngang trong tháng 12, chỉ thấp hơn 0.05% so với đỉnh danh nghĩa và 0.03% so với đỉnh thực tế từ tháng 11/2025.

Sự phân kỳ rõ rệt giữa đòn bẩy gia tăng chóng mặt và thị trường chững lại đặt ra một dấu hỏi lớn về tính bền vững của đà tăng hiện tại và những rủi ro hệ thống đang âm thầm tích tụ.

Cơ chế hai lưỡi và bài học lịch sử từ các lần vỡ đỉnh

Nợ ký quỹ là con dao hai lưỡi kinh điển của thị trường tài chính. Về bản chất, đây là khoản vay mà nhà đầu tư sử dụng từ công ty môi giới, dùng chính danh mục chứng khoán của mình làm thế chấp, để mua thêm cổ phiếu.

Cơ chế này cho phép khuếch đại lợi nhuận khi thị trường đi lên, nhưng đồng thời cũng phóng đại thua lỗ khi thị trường đảo chiều. Rủi ro lớn nhất nằm ở lệnh gọi ký quỹ (margin call), buộc nhà đầu tư phải bơm thêm tiền mặt hoặc bán bớt tài sản trong cơn bán tháo, từ đó tạo ra hiệu ứng domino hạ nhiệt thị trường.

Nhìn lại lịch sử từ năm 1997, mối tương quan giữa các đỉnh nợ ký quỹ và các đỉnh thị trường là một bài học lặp đi lặp lại.

Vào giai đoạn cuối của bong bóng công nghệ (dot-com), nợ ký quỹ tăng vọt và đạt đỉnh vào tháng 3/2000, trùng với thời điểm S&P 500 chạm đỉnh cao nhất trong ngày, dù đỉnh đóng cửa hàng tháng của năm đó thực tế đến vào tháng 8.

Chu kỳ tiếp theo diễn ra trước cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008: một làn sóng vay nợ mạnh mẽ bắt đầu từ 2006 và lên đến đỉnh điểm vào tháng 7/2007, chỉ ba tháng trước khi S&P 500 chính thức đạt đỉnh vào tháng 10/2007.

Mô hình này một lần nữa được lặp lại trong giai đoạn hậu đại dịch COVID-19. Nợ ký quỹ đạt đỉnh vào tháng 10/2021, và chỉ hai tháng sau, S&P 500 lập kỷ lục mới vào tháng 12/2021. Thị trường sau đó chạm đáy vào tháng 9/2022, và nợ ký quỹ cũng theo đó giảm xuống mức thấp nhất gần đây vào tháng 12/2022.

Chu kỳ tăng hiện tại, khởi động từ cuối 2023 và kéo dài sang đầu 2025, cho thấy S&P 500 đạt đỉnh điều chỉnh lạm phát vào tháng 11/2024, trong khi nợ ký quỹ đạt đỉnh tương đối vào tháng 1/2025.

Các mốc lịch sử này củng cố nhận định rằng sự gia tăng cực đoan của đòn bẩy thường là hồi chuông báo trước cho một đỉnh thị trường quan trọng, trong khi các đáy của chúng lại thường trùng khớp với thời điểm thị trường chạm đáy.

Góc nhìn đảo ngược và sự phân kỳ đáng báo động

Để làm rõ hơn mối quan hệ giữa đòn bẩy và thị trường, Mark Schofield từ Strategic Value Capital Management đưa ra một cách tiếp cận trực quan: biểu đồ nợ ký quỹ đảo ngược.

Trong biểu đồ này, khi đường biểu diễn nợ ký quỹ (đã đảo ngược) lao dốc, nó báo hiệu nhà đầu tư đang vay mượn tích cực, đẩy đòn bẩy lên cao và tạo ra sự phân kỳ rõ rệt với đường biểu diễn S&P 500.

Ngược lại, khi đường này bật tăng mạnh, đó là giai đoạn giảm đòn bẩy hoặc bán tháo cưỡng bức, và hai đường có xu hướng hội tụ lại. Cách nhìn này giúp nhận diện rõ ràng các thời điểm mà lòng tham (tham gia đòn bẩy) và nỗi sợ (bán tháo) lên ngôi.

Một phân tích dài hạn khác càng làm nổi bật mức độ bất thường của chu kỳ hiện tại. Kể từ năm 1997 đến tháng 12/2025, nợ ký quỹ thực tế (đã điều chỉnh lạm phát) đã tăng 482.3%. Trong khi đó, trên cùng một chặng đường, chỉ số S&P 500 chỉ tăng 327.5%.

Khoảng cách chênh lệch khổng lồ này cho thấy một sự thật: đòn bẩy đang tăng trưởng với tốc độ nhanh hơn hẳn nền tảng cơ bản của thị trường. Sự phân kỳ về tốc độ tăng trưởng này là một tín hiệu cảnh báo quan trọng, bởi nó cho thấy giá trị thị trường đang được nâng đỡ ngày càng nhiều bởi vay nợ, thay vì giá trị nội tại hoặc dòng tiền thực.

Góc nhìn toàn diện hơn đến từ Lance Roberts tại Real Investment Advice, khi ông phân tích nợ ký quỹ trong bối cảnh rộng lớn của tín dụng nhà đầu tư. Ông tính toán chỉ số “Credit Balance” bằng công thức: (Tổng tiền mặt tự do + Số dư tín dụng trong tài khoản ký quỹ) - (Tổng nợ ký quỹ).

Một chỉ số Credit Balance cao phản ánh sự thận trọng, trong khi một chỉ số âm sâu cho thấy tình trạng đòn bẩy quá mức. Đáng chú ý, tính đến tháng 12/2025, Credit Balance của nhà đầu tư Mỹ đang ở mức âm 814.1 tỷ USD, chỉ cách mức kỷ lục âm 817.8 tỷ USD từ tháng 11/2025 một khoảng rất nhỏ.

Khi đảo ngược biểu đồ này và đánh dấu các điểm ngoặt từ năm 1995, một mô hình đáng suy ngẫm xuất hiện: các đáy của Credit Balance thường dẫn trước các đỉnh của S&P 500 từ 0 đến 6 tháng - 6 tháng vào năm 2000, 4 tháng vào năm 2007, 4 tháng vào năm 2018, 2 tháng vào năm 2021 và 0 tháng vào năm 2025.

Tổng hợp nhận định chuyên gia và viễn cảnh rủi ro

Các phân tích độc lập từ nhiều nguồn uy tín trên thị trường đều đồng thanh củng cố cho những mối lo ngại này. Seeking Alpha chỉ ra rằng trong khi nợ ký quỹ tăng khoảng 45% so với cùng kỳ, thì S&P 500 chỉ tăng khoảng 20%, một minh chứng rõ ràng cho thấy đòn bẩy đang chạy đua vượt xa tốc độ tăng trưởng thực tế của thị trường.

Các nền tảng phân tích như GuruFocus và MacroMicro cũng liên tục theo dõi sát sao chỉ báo này, với nhận định chung rằng mức nợ ký quỹ cao kỷ lục thường xuất hiện ở những giai đoạn cuối của thị trường tăng giá (bull market).

Một số chuyên gia từ Bloomberg và các quỹ đầu tư lớn cảnh báo rằng trong bối cảnh lãi suất vẫn ở mức tương đối cao và các yếu tố địa chính trị tiềm ẩn nhiều bất ổn, bất kỳ cú sốc bất ngờ nào cũng có thể kích hoạt chuỗi lệnh gọi ký quỹ dồn dập, dẫn đến làn sóng bán tháo lan rộng và làm trầm trọng thêm sự sụt giảm của thị trường.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận một cách cân bằng. Mức nợ ký quỹ cao kỷ lục cũng phản ánh sự tự tin mạnh mẽ của một bộ phận nhà đầu tư vào triển vọng tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế và doanh nghiệp Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và trí tuệ nhân tạo.

Dù vậy, các nhà phân tích từ chính nguồn dữ liệu gốc cũng thận trọng lưu ý rằng với số lượng các chu kỳ đỉnh-đáy trong lịch sử còn hạn chế, việc coi Credit Balance hay nợ ký quỹ như một chỉ báo dẫn dắt duy nhất, chắc chắn cho một đợt sụt giảm thị trường lớn là chưa đủ cơ sở. Nó nên được xem như một tín hiệu cảnh báo quan trọng cần theo dõi sát sao, kết hợp với các chỉ báo kinh tế vĩ mô và kỹ thuật khác.

Kết luận

Như vậy, con số 1.23 nghìn tỷ USD không đơn thuần là một kỷ lục khô khan. Nó là hiện thân của một giai đoạn mà lòng tham và sự tự tin đang được đẩy lên đỉnh điểm thông qua công cụ đòn bẩy. Lịch sử không lặp lại một cách máy móc, nhưng nó thường diễn ra theo những vần điệu tương tự.

Sự phân kỳ ngày càng lớn giữa tốc độ tăng của đòn bẩy và thị trường, cùng với tình trạng số dư tín dụng nhà đầu tư chìm sâu trong vùng âm, đang vẽ nên một bức tranh đầy rủi ro tiềm ẩn.

Trong ngắn hạn, dòng tiền và sự lạc quan vẫn có thể tiếp tục đẩy các chỉ số lên cao. Nhưng nền tảng cho một đợt điều chỉnh mạnh, được kích hoạt bởi quá trình giảm đòn bẩy cưỡng bức (forced deleveraging), đang dần hình thành.