Lời nói đầu:GDP Mỹ Q3/2025 tăng mạnh 4.4% - Mỹ đạt mức thất nghiệp thấp nhất 56 năm, nhưng lạm phát PCE vẫn ở 2.8%. Phân tích chuyên sâu từ WikiFX về bối cảnh kinh tế và tác động đến chính sách Fed.
Ngày 22/01/2026, nền kinh tế Mỹ một lần nữa khiến thế giới kinh ngạc khi công bố loạt dữ liệu mâu thuẫn nhưng ấn tượng: tăng trưởng mạnh nhất hai năm đi đôi với thị trường lao động siết chặt kỷ lục, trong khi lạm phát vẫn dai dẳng trên mục tiêu, vẽ nên bức tranh phức tạp đầy thách thức cho Cục Dự trữ Liên bang (Fed).

Một Quý tăng trưởng mạnh mẽ và toàn diện
Ước tính cuối cùng từ Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA) xác nhận Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế quý III/2025 tăng trưởng với tốc độ hàng năm đạt 4.4%, cao hơn 0.1 điểm phần trăm so với báo cáo trước đó và là mức tăng trưởng nhanh nhất kể từ quý III/2023.

Con số này không chỉ khẳng định sức bật vượt bậc so với mức 3.8% của quý II mà còn phản ánh một nền tảng tăng trưởng rộng khắp. Động lực chính đến từ sức tiêu dùng cá nhân bền bỉ, đóng góp tới 2.34 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP, bất chấp việc đã được điều chỉnh giảm nhẹ so với ước tính ban đầu.
Yếu tố then chốt tiếp theo là thương mại quốc tế, với xuất khẩu tăng mạnh và nhập khẩu giảm đã đóng góp tích cực tới 1.62 điểm phần trăm. Đầu tư cố định và chi tiêu chính phủ cũng lần lượt đóng góp 0.15 và 0.38 điểm, trong khi áp lực tiêu cực từ việc giảm tồn kho tư nhân đã được thu hẹp đáng kể.

Ở góc độ ngành nghề, khu vực tư nhân thể hiện sức mạnh nổi bật với giá trị gia tăng từ dịch vụ tư nhân tăng 5.3% và hàng hóa tư nhân tăng 3.6%. Đáng chú ý, lợi nhuận doanh nghiệp từ sản xuất trong nước đã tăng mạnh 175.6 tỷ USD, được điều chỉnh tăng thêm 9.5 tỷ USD, cho thấy các công ty vẫn duy trì được biên lợi nhuận vững vàng.

Các chỉ số giá đi kèm như Chỉ số giá GDP và Chỉ số giá Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE) lõi lần lượt ổn định ở mức 3.4% và 2.9% so với quý trước.
Thị trường lao động: Sự trái ngược giữa bề nổi và chiều sâu
Bề nổi của thị trường lao động tiếp tục tỏa sáng với một kỷ lục đáng chú ý. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu (Initial Jobless Claims) trong tuần kết thúc ngày 17/01/2026 duy trì ở mức cực thấp 200.000 đơn, thấp hơn dự báo và gần như không đổi so với tuần trước.

Đây được xem là mức thấp nhất trong khoảng 56 năm qua, củng cố hình ảnh một thị trường lao động cực kỳ chặt chẽ. Số người tiếp tục nhận trợ cấp (Continuing Claims) thậm chí còn giảm nhẹ xuống 1.849 triệu, mức thấp nhất trong ba tháng.

Tuy nhiên, bên dưới bề mặt đó là những dấu hiệu cho thấy sự hạ nhiệt đáng suy ngẫm. Báo cáo việc làm phi nông nghiệp tháng 12/2025 chỉ ghi nhận mức tăng 50.000 việc làm, một con số khiêm tốn. Quan trọng hơn, số liệu tháng 10 đã bị điều chỉnh giảm mạnh từ -105.000 xuống còn -173.000 việc làm.
Tính trung bình từ tháng 3/2025, mức tăng việc làm hàng tháng chỉ còn khoảng 28.000, một sự sụt giảm đáng kể so với đà tăng mạnh mẽ trước đó. Điều này phản ánh trạng thái “ít tuyển dụng, ít sa thải” mà nhiều doanh nghiệp đang áp dụng.
Ngay cả Chủ tịch Fed Jerome Powell cũng thận trọng khi nhận định rằng dữ liệu bề mặt có thể chưa phản ánh đầy đủ sự yếu đi và các con số có khả năng tiếp tục được điều chỉnh giảm tới 60.000 việc làm. Sự tăng trưởng việc làm hiện chỉ tập trung vào một số lĩnh vực như dịch vụ ăn uống và chăm sóc sức khỏe, trong khi ngành bán lẻ lại ghi nhận mất đi 25.000 việc làm.
Lạm phát dai dẳng: Rào cản lớn nhất của Fed
Trong khi tăng trưởng và lao động diễn biến phức tạp, lạm phát vẫn là điểm nóng gây đau đầu nhất. Chỉ số PCE lõi đã tăng lên 2.8% trong tháng 11/2025 so với cùng kỳ năm trước, từ mức 2.7% của tháng 10. Trên cơ sở hàng tháng, chỉ số này tăng ổn định ở mức 0.2%.

Áp lực lạm phát chủ yếu đến từ nhóm dịch vụ, cùng với sự đóng góp của một số mặt hàng hàng hóa như xăng dầu và ô tô.

Chi tiêu tiêu dùng cá nhân trong tháng 11 tăng 0.5%, được dẫn dắt bởi dịch vụ y tế và tài chính, cho thấy sức mua vẫn còn mạnh mẽ. Tuy nhiên, tỷ lệ tiết kiệm có xu hướng giảm nhẹ từ 3.7% xuống 3.5%, đặt ra câu hỏi về tính bền vững của đà tiêu dùng này.

Việc lạm phát lõi vẫn kiên trì neo ở mức cao hơn đáng kể so với mục tiêu dài hạn 2% của Fed là trở ngại trung tâm. Nó củng cố lập luận của những người ủng hộ chính sách tiền tệ thận trọng, rằng cắt giảm lãi suất quá sớm có thể làm bùng phát trở lại áp lực giá và làm mất uy tín của ngân hàng trung ương.
Bài toán hóc búa trong một hành trình đầy mâu thuẫn
Sự kết hợp giữa tăng trưởng GDP bứt phá, thị trường lao động có bề nổi cực kỳ chặt chẽ nhưng bên trong đã xuất hiện vết nứt, cùng lạm phát dai dẳng, đã tạo nên một bài toán chính sách vô cùng phức tạp cho Fed.
Một mặt, sức mạnh của nền kinh tế và thị trường việc làm, được thể hiện qua GDP 4.4% và số đơn thất nghiệp thấp kỷ lục, giảm bớt tính cấp thiết phải nới lỏng chính sách để hỗ trợ tăng trưởng. Mặt khác, những dấu hiệu yếu đi trong báo cáo việc làm hàng tháng và nguy cơ lạm phát tái bùng phát nếu cắt giảm lãi suất, lại khiến Fed phải cực kỳ thận trọng.
Các chuyên gia như Gregory Daco từ EY-Parthenon nhận định nền kinh tế Mỹ đang trong quá trình “điều chỉnh” mạnh mẽ, được dẫn dắt bởi làn sóng đầu tư vào công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI), cùng với sức tiêu dùng bền vững.
Tuy nhiên, triển vọng “hạ cánh mềm” lý tưởng vẫn phụ thuộc vào khả năng kiểm soát lạm phát mà không gây ra một cuộc suy thoái. Thị trường tài chính hiện phản ánh kỳ vọng Fed sẽ duy trì lãi suất ở mức cao hiện tại trong thời gian tới, với xác suất cắt giảm tại cuộc họp tháng 1/2026 là rất thấp.

Đối với nhà đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực ngoại hối, sự kiên cường tương đối của kinh tế Mỹ có thể tiếp tục hỗ trợ đồng USD và yêu cầu một sự điều chỉnh chiến lược cẩn trọng, sẵn sàng cho cả hai kịch bản: lạm phát giảm chậm hoặc thị trường lao động suy yếu nhanh hơn.