Bắc Kinh cáo buộc Washington "cướp" 13 tỷ USD Bitcoin: Cuộc chiến mạng đầy uẩn khúc

Vụ hack LuBian năm 2020 khiến 127.272 Bitcoin (trị giá 13 tỷ USD) biến mất bí ẩn. Bắc Kinh cáo buộc Washington đứng sau vụ tấn công mạng này, trong khi Mỹ khẳng định đây là khoản tịch thu hợp pháp từ tội phạm. Bài viết phân tích sự thật đằng sau cáo buộc, động cơ của các bên và bài học cho nhà đầu tư.

Sự kiện chấn động làng tiền điện tử

Vào tháng 12 năm 2020, một vụ tấn công mạng đánh cắp 127.272 Bitcoin ( trị giá khoảng 3,5 tỷ USD tại thời điểm đó) từ công ty khai thác tiền điện tử LuBian - một trong những “mining pool” (hồ khai thác) Bitcoin lớn nhất thế giới. Gần bốn năm sau, số Bitcoin này trị giá lên tới 13 tỷ USD và trở thành tâm điểm của cuộc khẩu chiến ngoại giao Mỹ - Trung.

Theo Trung tâm Ứng phó Khẩn cấp virus Máy tính Quốc gia Trung Quốc (CVERC), Washington chính là thủ phạm đứng sau vụ tấn công này. CVERC mô tả đây không phải là hành vi của hacker thông thường mà giống một “chiến dịch tinh vi được dàn dựng bởi tổ chức hacker cấp quốc gia”.

LuBian và nghi vấn từ vụ tấn công năm 2020

Vụ tấn công ngày 29/12/2020 vào LuBian không chỉ khiến 127.272 Bitcoin bốc hơi mà còn khiến cả một “gã khổng lồ” trong ngành khai thác tiền điện tử biến mất. LuBian, từng kiểm soát tới 6% “hashrate” (sức mạnh tính toán) toàn cầu của mạng lưới Bitcoin, đột ngột biến mất vào năm 2021 mà không để lại dấu vết rõ ràng về quyền sở hữu.

Điều kỳ lạ nhất là số Bitcoin bị đánh cắp nằm im trong ví của kẻ tấn công suốt gần 4 năm - hành vi bất thường với hacker thông thường vì họ thường nhanh chóng bán tháo hoặc rửa tiền. Phải đến năm 2024, số Bitcoin này mới được chuyển sang ví mới và cuối cùng được xác định là thuộc sở hữu của chính phủ Mỹ theo công cụ truy vết ARKHAM.

Chen Zhi - nhân vật trung tâm của vụ tranh chấp

Số Bitcoin bị đánh cắp được cho là thuộc sở hữu của Chen Zhi (Trần Chí), một doanh nhân Campuchia gốc Hoa, người sáng lập và chủ tịch của Prince Group. Chen Zhi bị Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) truy tố vào tháng 10/2024 với các tội danh gian lận chuyển tiền và rửa tiền.

Theo cáo trạng của Mỹ, Chen Zhi đã chỉ đạo các hoạt động lừa đảo quy mô lớn theo mô hình Pig butchering (mổ heo) thông qua các trung tâm cuộc gọi tại Campuchia, thực hiện các vụ “lừa đảo lao động cưỡng bức”. DOJ tuyên bố tịch thu 127.271 Bitcoin như một phần của vụ án hình sự này - khoản tiền điện tử lớn nhất trong lịch sử bị tịch thu bởi bất kỳ quốc gia nào.

Prince Group đã lên tiếng bác bỏ mọi cáo buộc, gọi việc tịch thu là “hành vi tịch thu tài sản bất hợp pháp”.

Lập luận của Bắc Kinh - Tại sao cáo buộc Mỹ?

Báo cáo của CVERC đưa ra những điểm bất thường để củng cố cáo buộc:

1. Thời gian bất động của số Bitcoin: Việc số Bitcoin nằm im suốt 4 năm không phải là hành vi điển hình của hacker, mà giống một hoạt động có chủ đích.
2. Sự trùng khớp đáng ngờ: Số Bitcoin bị đánh cắp từ LuBian trùng khớp chính xác với số Bitcoin mà DOJ tuyên bố tịch thu từ Chen Zhi.
3. Bảo vệ lợi ích quốc gia: Dù Chen Zhi mang quốc tịch Campuchia, ông vẫn là người gốc Hoa và có mối liên hệ chặt chẽ với giới đầu tư Trung Quốc. Cáo buộc Mỹ giúp Bắc Kinh đánh lạc hướng khỏi các cáo buộc tội phạm với Chen Zhi, đồng thời biến ông thành nạn nhân của “sự cướp bóc” từ phương Tây.
4. Đòn trả đũa trong chiến tranh mạng: Mỹ thường xuyên chỉ trích Trung Quốc về các vụ hack như SolarWinds hay Equifax. Cáo buộc này có thể là đòn “gậy ông đập lưng ông” nhằm làm suy yếu uy tín của Mỹ trong lĩnh vực an ninh mạng.
5. Cảnh báo về rủi ro tịch thu: Với giá Bitcoin tăng vọt, vụ việc này có thể là lời cảnh báo ngầm về việc Mỹ đang xây dựng kho dự trữ Bitcoin quốc gia từ các vụ tịch thu tội phạm.

CVERC gọi đây là “vụ cãi vã giữa những kẻ trộm”, ngụ ý cả hai bên đều có động cơ không trong sáng.

Phản ứng của Washington và cộng đồng quốc tế

Phía Mỹ kiên quyết bác bỏ cáo buộc. DOJ khẳng định việc tịch thu là hợp pháp và số Bitcoin này có nguồn gốc từ các hoạt động tội phạm của Chen Zhi. Các công tố viên liên bang từ chối tiết lộ cách thức họ kiểm soát được số Bitcoin này, khiến câu chuyện thêm phần bí ẩn.

Không chỉ Mỹ, nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ khác cũng vào cuộc điều tra Prince Group:

• Cảnh sát Hồng Kông đã đóng băng khoảng 350 triệu USD tài sản liên quan.
• Singapore và Đài Loan cũng tịch thu lượng lớn tài sản, bao gồm xe hơi và du thuyền.

Góc nhìn cho nhà đầu tư mới

Vụ việc này phơi bày những rủi ro và phức tạp của thị trường tiền điện tử:

• Rủi ro an ninh mạng: Ngay cả các tập đoàn lớn cũng có thể bị tấn công, dẫn đến mất mát tài sản khổng lồ.
• Rủi ro pháp lý: Tài sản kỹ thuật số có thể bị tịch thu bởi các cơ quan thực thi pháp luật nếu có liên quan đến hoạt động tội phạm.
• Tính chất xuyên biên giới: Tội phạm tiền điện tử thường vượt biên giới quốc gia, đòi hỏi sự phối hợp điều tra quốc tế.

Dù sự thật đằng sau vụ việc này là gì, nó cho thấy tiền điện tử đang trở thành một mặt trận mới trong quan hệ quốc tế, nơi các cuộc chiến mạng, thực thi pháp luật và ngoại giao đan xen lẫn nhau.

Bài viết được tổng hợp và nghiên cứu bởi WikiFX dựa trên các nguồn tin đáng tin cậy. Chúng tôi cam kết cung cấp thông tin chất lượng, giúp nhà đầu tư có cái nhìn toàn diện về thị trường tài chính.